Luty 2018
P W Ś C P S N
« gru    
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728  

Węgry

Węgry

Flaga Węgry       WYDARZENIA KRAJOWE

panstwaswiata.pl

MARZEC

> 23 III, Dzień Przyjaźni Polsko-Węgierskiej, obchodzony w jednym roku na Węgrzech, w drugim (w różnych miastach) w Polsce

WRZESIEŃ

> w kilku miastach, Wine Song Festival,  Europejski Festiwal Pieśni o Winie

> zbiory papryki

 

PODZIAŁ ADMINISTRACYJNY (Regiony Węgier)

      Znalezione obrazy dla zapytania węgry podział administracyjny

fsz.bme.hu     zadane.pl

 

WYDARZENIA LOKALNE

 

1.Zachodnie Zadunaje, komitaty: Gyor-Moson –Sopron; Vas; Zala

SIERPIEŃ

> Fertod, Festiwal Haydnowski, polecam z powody muzyki i miejsca gdzie się odbywa ( Zamek Esterhazy-węgierski Wersal)

> Szombathely, Savaria Karneval, Karnawał Historyczny

WRZESIEŃ

> Koszeg, Winobranie, Międzynarodowe Spotkanie Orkiest Dętych

 

2.Środkowe Zadunaje, komitaty: Komarom-Esztergom; Veszprem; Fejer

LIPIEC

> Csesznek, Skót felföldi játékok, festiwal kultury szkockiej

WRZESIEŃ

> Badacsony, Winobranie, parady zakonów winiarskich, kiermasze, zawody

PAŹDZIERNIK

> Mór, Festiwal Wina i Tańca Ludowego

LISTOPAD

> Tihany, Festiwal Ciosy ( gatunek ryby, ciekawe zwyczaje zanim trafi na talerz)

 

3.Południowe Zadunaje, komitaty: Somogy; Tolna; Baranya

LUTY

> Mohacs,  II – IV,  Busojaras, jeden z piękniejszych węgierskich karnawałów ( piękne zdjęcia w internecie)

MAJ

> Siofok, Wink Maraton

LIPIEC

> Zamardi, Heineken Balaton Sound, festiwal muzyczny

WRZESIEŃ

> Mohasc, Europejski Festiwal Pieśni Biesiadnej

> Szekszard, Winobranie

PAŹDZIERNIK

> Siofok, 2-gi piątek X, Światowy Dzień Jaja, Festiwal Jajek, przede wszystkim tych spożywczych, ale też wszelkich wyrobów na kształt jajka

LISTOPAD

> Siofok,  Palinka Festival, na św. Marcina Festiwal Palinki

 

4.Środkowe Węgry, komitat Pest

LUTY

> Budapeszt, Mangalica Fesztivál, wielki festiwal z wieprzowiną ( rasa mangalica) w roli głównej

MARZEC

> Budapeszt, Tanchaz, festiwal tańców tradycyjnych (na liście UNESCO), muzyki korzeni

LIPIEC

> Budapeszt, VII/VIII, Operetthajo,  kilka razy w tygodniu pływa po Dunaju statek z koncertami, kolacją

> Wyszegrad, średniowieczny festyn (wybór najlepszego wina) w ruinach pałacu królewskiego

SIERPIEŃ

> Budapeszt, 20 VIII, Święto Narodowe, św. Stefana,  I króla i twórcy państwa węgierskiego,  po mszy w katedrze procesja, wieczorem fajerwerki ( godz. 21 sza)

> Budapeszt, Sziget Festival (jak polski Jarocin), festiwal na wyspie Obudai ( Wyspie Studentów) na Dunaju ( dzielnica Obuda )

> Budapeszt, Szürkemarha Fesztivál, tu królują dania wołowe z krów rasy „szurkemarha”

> Budapeszt, Wyścigi Formuły I

> Budapeszt, Letni Festiwal Żydowski

> Budapeszt, Festival of Folk Arts,  największy w kraju Festiwal Sztuki Ludowej

WRZESIEŃ

> Budapeszt,  Wine Festival, Międzynarodowy Festiwal Wina i Szampana, na Zamku Królewskim,  największe święto wina na Węgrzech z bogatą oprawą artystyczną

PAŹDZIERNIK

> Budapeszt, Super Maraton Wiedeń-Bratysława-Budapeszt

> Godollo, Harp Festival,  Festiwal Harfowy

GRUDZIEŃ

> Budapeszt, Jarmark Bożonarodzeniowy

> Budapeszt, 30 XII, koncert 100 osobowej orkiestry cygańskiej

 

5.Południowa Wielka Nizina, komitaty: Bacs-Kiskun; Csongrad; Bekes

KWIECIEŃ

> Kiskunhalas,  Halasi Csipke, Międzynarodowy Festiwal Koronki (Halas Lace)

SIERPIEŃ

> Segedyn, Międzynarodowy Festiwal Ryb

WRZESIEŃ

> Kalocsa, Paprika Napok, Dni Papryki, największa paprykowa impreza w kraju, dziesiątki kucharzy

> Mako, Międzynarodowy Festiwal Cebuli

> Szarvas, Dzień Śliwki

PAŹDZIERNIK

> Bekescaba, Festiwal Kiełbasy (począwszy od świniobicia, po węgierskie wina do potraw)

 

6.Pogórze Północne, komitaty: Nograd; Heves; Borsod-Abauj-Zemplen

MARZEC

> Holloko, III/IV, Wielkanoc, Hollokai Husveti Fesztival, Festiwal Wielkanocny, z tradycjami, otoczenie na liście UNESCO,  piękne stroje

MAJ

> Tokaj, ostatni weekend V, Festiwal Wina z piękną oprawą artystyczną

> Salgotarjan, Międzynarodowy Festiwal Dixieland

LIPIEC

> Eger, Święto Egri Bikavera

> Szilvasvarad, Horse Show

SIERPIEŃ

> Eger, Agria, Międzynarodowe Spotkania Folklorystyczne

WRZESIEŃ

> Erdobenye, Cooper Young Festival, tradycyjne tańce bednarzy, prezentacja beczek eksportowanych na cały świat i innych tradycyjnych wyrobów

> Tokaj, Tokaji Osz,  „Spotkanie Wina ze Sztuką

> Gyongyos, Winobranie

PAŹDZIERNIK

> Eger, IX/X, Festiwal Wina

> Tokaj, I weekend X, Festiwal Win Tokajskich, festiwal z ponad 80 letnią tradycją

 

7.Północna Nizina, komitaty: Szabolcs-Szatmar-Bereg; Hajdu-Bihar; Jasz-Nagykun-Szolnok

SIERPIEŃ

> Hortobagy, Festyn Przy Moście, wielki festyn ludowy z pieczeniem wołu

WRZESIEŃ

> Debreczyn, Dni Jazzu

> IX, Szolnok, Festiwal Zupy Gulaszowej

PAŹDZIERNIK

> Hortobagy, w Puszcie, wycieczki ornitologiczne na szlak wędrowny ptaków

 

WARTO WIEDZIEĆ

 

* święta i dni wolne: Wielkanoc, Zielone Świątki, Nowy Rok (1 I), Święto Rewolucji (15 III), Święto Pracy (1 V), Dzień Konstytucji (20 VIII), Dzień Republiki (23 X), Boże Narodzenie (25,26 XII)

 

1.Zachodnie Zadunaje, komitaty: Gyor-Moson –Sopron; Vas; Zala

* Fertod, Esterhazy Castle Fertod, węgierski Wersal Nikolausa Esterhazy, kilkanaście lat mieszkał tu Józef Haydn

* Keszthely, stolica (?) Balatonu, liczne muzea: Balatonu  ( Balatoni Muzeum), Lalek (Babamuzeum) , Radia i Telewizji,  Horroru,  Marcepanu ( Marcipan Muzeum)

* Balaton, węgierskie morze, rejsy ( balatonikajozas), główne kurorty to Badacsony, Siofok, Balatonfured, miejscowość Tihanys (słynąca z pięknej zabudowy, wyrobów rękodzielniczych, kościoła ze szczątkami króla węgierskiego, Domu Papryki), Keszthely: zamek Festeticsów ( Helikon Kastely),  kościół franciszkanów,  a nieopodal na Wzgórzu św. Michała, kaplica rybacka z XVIII w. , Zamek Sumeg: po zmroku pokazy walk rycerskich i poczęstunek dla turystów

* Pannonhalm, stare, wielkie opactwo benedyktyńskie na liście UNESCO, miejsce odwiedzane przez pielgrzymów, JP II, miłośników zieleni (arboretum) i przebogatej biblioteki z manuskryptami. Zwiedzanie z przewodnikiem

* Heviz, Lake Heviz, najstarsze uzdrowisko na Węgrzech, kąpielisko ze starą architekturą a także jedyne w Europie jezioro termalne, pokryte kwiatami lilii, można zażywać kąpieli w najsroższe mrozy, zakładając koło ratunkowe ( ci, którzy nie potrafią pływać), kąpiel trwa do pół godziny ( bilet wstępu na kilka godzin), z powodu temperatury należy poruszać się jak „mucha w smole”, woda w jeziorze sama wymienia się w ciągu kilkudziesięciu godzin, w pięknie zagospodarowanym otoczeniu można delektować się wspaniałym węgierskim winem

 

2.Środkowe Zadunaje, komitaty: Komarom-Esztergom; Veszprem; Fejer

* Esztergom (Ostrzyhom), węgierski Watykan, potężna katedra, największy kościół w kraju, bogaty skarbiec, grób kardynała Mindszentyego (ciekawa historia Jego życia związana z Polakami), miejsce pielgrzymek katolików

* Esztergom, Maria Valeria Hid – Sturovo (Słowacja), Marie Valerie Most, przejście graniczne, pół kilometrowy most

* Herend, Porcelanium ( 1826r.), Kossuth ut 140, największa na świecie ( zatrudnia kilkuset malarzy) ręczna wytwórnia porcelany a naprzeciwko  Muzeum of Herend, Muzeum Porcelany ( wspólny bilet wstępu). Przy wytwórni działa restauracja Apicius, w której można zjeść obiad podany na porcelanie z Porcelanium

* Kislod,  Sobri Jóska Bakonyi Kalandpark, park rozrywki z parkiem linowym

 

3.Południowe Zadunaje, komitaty: Somogy; Tolna; Baranya

* Abaliget, jaskinie, Bat Museum,  Muzeum Nietoperzy

* Pecs, miasto akademickie na liście UNESCO, kilka muzeów ( głównie przy ul. Kaptalan), Szabo Marcipan King Street 36 ( sklep z cudeńkami z marcepanu), Zsolnay (fabryka ceramiki z 1853r )  lub Muzeum Zsolnay ( ul Kaptalan 2), projektantem w wytwórni ceramiki był Polak Tadeusz Sikorski ( mąż córki Vilmosa Zsolnay), a także Polka Halina Kemenffyne Krawczun, ceramiczka do dziś wystawiająca swoje prace na Węgrzech, Saracen – Apteka Muzeum, Muzeum Vasarely, Droga Winna Villany-Siklos ( villanyiborvidek)

 

4.Środkowe Węgry, komitat Pest

* Budapeszt

> Buda i Peszt przedzielone Dunajem, to ponad 20 dzielnic, Uwaga: mogą być takie same nazwy ulic w różnych dzielnicach, dobrze jest wiedzieć, do której (nr) dzielnicy zmierzamy, skrót „ut”- ulica, droga, to nie to samo co „utca” = „u.” = uliczka

> Budapest Kartya, duże profity dla jej posiadacza

> należy mieć mapę z aktualną numeracją dróg ( często na drogowskazach nie ma nazwy miasta a jest numer drogi),  można kupić kartę do parkowania na tydzień

> 200 E to autobus z lotniska Budapeszt Ferihegy ( dojeżdża do linii metra M3),  Deak Ferenc ter – tu krzyżują się wszystkie linie metra

* Budapeszt

> Zamek Królewski ( Buda Castle = Budavar)

> Parlament (Orszaghaz), udostępniony do zwiedzania

> Wzgórze Gellerta (Gellert Hill)

> Wyspa Małgorzaty ( Margit-Sziget)

> Bazylika św. Stefana

> Nagy Zsinagoga, Dohany utca 2-8 (VII dzielnica), największa w  Europie synagoga ( dohanyuctaizsinagoga)

> Wzgórze Zamkowe (Var), kolejką Siklo z placu Adama Clarka, Most Łańcuchowy ( Szechenyi Lanchid)

> Vaci, główny deptak miasta, Uri, główna ulica Starówki

> Erzsebetvaros, dzielnica żydowska z piękną synagogą

> jaskinia Palvolgyi Cave ( II dzielnica, Szepvolayi ut.162)

> grota Szemlo Hegyi Barlang, Pusztaszeri ut 35

> Magyar Borok Háza, Dom Win Węgierskich, Szentháromság tér 6

* Budapeszt, najbardziej znane kawiarnie:

> Gerbeaud (żebro, działająca od 1858r, plac Vorosmartyego)

> New York Cafe ( od 1849r) ul. Erzsebet 9, tu Jan Kiepura poznał Martę Eggert,  a w  1896r Ferenc Molnar („Chłopcy z Placu Broni”) utopił klucz do New York na znak, że kawiarnia nigdy nie będzie zamknięta

> Mozart Cafe (przy Erzsebet 36), w niektóre dni można posłuchać muzyki fortepianowej i spróbować węgierskiego tortu Dobosza

> Ruszwurm Cukrászda, Szentháromság utca 7, cukiernia działająca od 1827 r.

> Wichmann, retro bar

* Budapeszt, Great Market Hall or Central Market Hall, w XIX wiecznej hali, Vámház körút 1-3 (IX dzielnica),  najpiękniejsza hala targowa Węgier

* Budapeszt, należy do EHTTA (Europejskie Stowarzyszenie Miast Termalnych), najsłynniejsze kąpieliska

> Gellert Furdo, wystrój z początku XIX w.

> Szechenyi Furdo,  otwarty przy końcu XIX w.

> Rudas Furdo (dyskoteka w wodzie) ciekawe miejsce na wieczór, hasło: Bath Rudas Party

> Gyogyfurdo, od XVI w.

> Rac Szent Lukacs Furdo, piękne otoczenie basenów

> Palantinus i wiele dziesiątków innych

> Aqua Word Budapest, trochę poza miastem, bezpłatny dojazd, ale warto

* Budapeszt wybrane muzea

>  Liszt Museum, Muzeum Franciszka Liszta

>  Terror Haza, Muzeum Terroru, dla ludzi o bardzo mocnych nerwach

> Vasuttorterteneti Park, plenerowe Muzeum Kolejnictwa, informacje: mavnosztalgia

> Zwack Unicum Múzeum, muzeum wytwórni słynnego likieru ziołowego, którego wznowiono produkcję po wieloletniej przerwie

* Budapeszt

> MUPA,  Pałac Sztuk,  warto odwiedzić

> M-Lamp,  Dob utca 25, sklep z pięknymi lampami

> Falk Miksa utca, to ulica znana ze sklepów z antykami

> Fegyhaz es Borton, Kazma uc. (ciężkie więzienie, dlaczego tu jest tak dużo turystów?)

 

* Godollo (blisko Budapesztu), Kiralyi Kastely,  pałac  królewski

* Szentendre, miasteczko artystów, dojazd z Budapesztu kolejką HEV,  National Wine Museum ( Narodowe Muzeum Wina, Bogdányi utca 10), Muzeum Marcepanu ( kolekcja figur z masy marcepanowej) – Dumtsa Jeno utca, diamentowa manufaktura Caprice ( Muzeum Biżuterii), 4 km za miastem wielki  skansen ( muzeum wsi) obiektów z terytorium całych Węgier, kilka zabytkowych cerkwi i kilka innych muzeów

* Visegrad (Zamek Wyszehradzki) zamek był zasypany i odkopany przed II wojną światową, Grupa Wyszehradzka

 

5.Południowa Wielka Nizina, komitaty: Bacs-Kiskun; Csongrad; Bekes

* Kalacsa,  Paprika Muzeum, Muzeum Papryki Węgierskiej

* Kalocsa, Csajda Csarda, Kossuth Lajos utca 61, restauracja regionalna

* Kiskunhalas, miasto słynące z koronek, festiwali koronkarstwa, Lace Museum, Muzeum Koronek ul.Kossuth u.37/A

* Opusztaszer, piękny 55 ha skansen

* Szarvas, Arboretum Szarvas, tysiące drzew, krzewów, kwiatów, ziół, ptaków

* Szeged, Fogadalmi Templom,  olbrzymia świątynia z jednymi z największych organów w Europie, wytwórnia najwspanialszego salami Pick, z miastem i pośrednio papryką związany był noblista Albert Szent Gyorgyi

 

6.Pogórze Północne, komitaty: Nograd; Heves; Borsod-Abauj-Zemplen

* Aggtelek, (przy granicy ze Słowacją), Aggteleki Nemzeti Park (anp), park i jego prześliczne jaskinie wpisano na listę UNESCO

* Eger

> bazylika (druga, co wielkości na Węgrzech), zamek

> Ersek Kert, kompleks cieplicowy działający od XIX w.

> miasto „Egri Bikavera” („byczej krwi”, legend o pochodzeniu nazwy jest kilka)

> Szepasszony-volgy ( Dolina Pięknej Pani) setki piwniczek, tu zapuszczają się wszyscy turyści

> Torok Furdo,  Egertermal, Tureckie Łaźnie ( w różne dni dla kobiet i mężczyzn)

>  Bolyki Pinceszet, winiarnia w kamieniołomach, właściciel Janos Bolyki

 

* Egerszalok, Salt Hill, przepiękne, nowoczesne, olbrzymie kąpielisko

* Erdobenye, warto zwiedzić podziemne piwnice z Tokajem i sławne na świecie zakłady bednarskie

* Holloko, na liście UNESCO, miejscowość pełni funkcję skansenu, ludzie chodzą w tradycyjnych strojach, mieszkają w starych domach

* Miskolc-Topolca, Barlangfurdo jedyne w Europie kąpielisko termalne w jaskiniach

* Szilvasvarad,  Lipizzaner Maestoso, stadnina lipicanów i muzeum poświęcone ich hodowli, kolejka turystyczna( stacja Halasto) wzdłuż doliny Szalajka – Szalajka Volgy

* Tokaj, miasto, kraina tokaju na liście UNESCO, gonc (od miasta Gonc, związanego trochę z Polską) to beczka o pojemności 136 litrów, puttony (kosz, miara, od ilości puttonów przejrzałych winogron dodanych do młodego wina zależy później jakość wina Aszu), najsłynniejsze w mieście winne piwnice to kilkuset letnie piwnice Rakoczego ( Rakoczi Pince)

* Tokaj,  Tokaj Museum, Muzeum Tokajskie, ul Bethlena Gabora 7, ciekawe muzeum związane z miastem i z akcesoria winnymi

* Tisza, sztuczne jezioro ze swoją turystyczną infrastrukturą porównywane do Balatonu

 

7.Północna Nizina, komitaty: Szabolcs-Szatmar-Bereg; Hajdu-Bihar; Jasz-Nagykun-Szolnok

* Debreczyn, The Great Forest of Debrecen (Wielki Las) a w nim Aquaticum Mediterranean Water Center kryty park wodny

* Hajduszoboszlo, wodny park rozrywki, zjeżdżalnie, ślizgawka kamikadze, szalona rzeka, sztuczny staw do pływania łódkami i rowerami, 11 basenów z wodą leczniczą, restauracja, butiki

* Hortobagy, w Puszcie, Puszta, na liście UNESCO za swoje walory przyrodnicze, tu ma siedzibę najstarszy na Węgrzech Park Narodowy Hortobagy, stąd zaczynają się konne ( na wozach lub bez wozów) wyprawy przez dziką, stepową Pusztę, tu odbywają się karkołomne pokazy czikoszi (csikos–„kowboj”) i koni, w parku można zobaczyć dziko żyjące węgierskie szare bydło, w rezerwacie udomowione bawoły wodne, mangalicę i ich opiekuna psa puli, tu znajduję się XIX wieczny most, Muzeum Pasterstwa ( ciekawe stroje pasterzy czikoszi), wioski rzemieślników w Parku Narodowym, do miejscowość ściągają turyści dla fatamorgany, dla tradycyjnego obiadu węgierskiego w kilkuset letniej Csarda Hortobagy (scarda = oberża). Stacja kolejowa Hortobagy na linii Debreczyn-Tiszafured

* Nyirbator, miejscowość związana ze Stefanem Batorym ( tu mieszkał jego dziadek, powstało Istvan Bathori Muzeum

 

CIEKAWOSTKI

 

* Narodowe Przedstawicielstwo Turystyki Węgierskiej w Warszawie

* Magyar, lengyel ket jo barat egyutt harcom s issza  borat (Polak, Węgier dwa bratanki i do bitki i do szklanki) Lengyel? Polak?, Egeszsegedre! ( na zdrowie!, ale niewłaściwie zaakcentowane będzie oznaczało tylną część ciała) język węgierski należy do grupy języków ugrofińskich

* zupa rybna (halaszle), zupa mięsna (guyas), gulasz (porkolt), langosze (placki drożdżowe smażone na oliwie), kurtoskalacs ( wypiekane nad ogniem na obrotowych wałkach, niekiedy dostępne także w Polsce), Gundel palacsinta (płonące naleśniki czekoladowe), pogacze ( zakąska do wina: bułeczki skwarkowe, serowe), korhely (zupa na kaca = zupa noworoczna), tort Dobosa. Wspaniała strona z przepisami na dania węgierskie ( np. kapros lepeny – szarlotka koprowa, pogacsy (pogacze), smocze lecso,  winny chłodnik  (budapeszt.infinity.waw.pl/qchnia)

* piwnica z winami (borpince), winiarnia (borhaz, borowo, pince), piwiarnia (sorozo), restauracja (eterem), karczma (csarda), gospoda (vendeglo), knajpa (kocsma) bar (etelbar), bar sałatkowy (salata bar),  bar rybny ( halaszcsarda)

* wino (bor), białe (feher), różowe (rose), czerwone (voros), słodkie (edes) wytrawne (szaraz)

* tokaj, Vinum regnum, rex vinorum (wino królów,  król win): Aszu (stare, jego gatunek zależy od ilości, mierzonej w puttonach, przejrzałych winogron dodanych do zwykłego wina), Furmint (wytrawne), Szamorodni ( słodkie lub wytrawne). W Polsce tokaj nazywany był wegrzynem

* kadarka, odmiana winogron

* penzautomata – bankomat

* pamiętajcie, że w węgierskich łaźniach często obowiązuje podział na dni ( lub godziny) „męskie” i „damskie”

* jegy – bilet, napijegy – bilet dzienny, turistajegy – bilet trzydniowy, hetijegy – bilet tygodniowy

* hotel (szallo, szalloda),  pensjonat (panzio), kwatery (fizeto vendeglatas, szoba kiado, zimmer frei), internaty (diakszallo), akademiki (kollegium)

* artykułem pierwszej potrzeby na Węgrzech jest czepek kąpielowy (przed wejściem na basen korzystniej jest wynająć sejf zamiast brać na basenie kabinę)

* warto pójść na kolację tam gdzie grają cyganie

* co kupić: płyta z nagraniem muzyki w wykonaniu Felixa Lajko, warkocz papryki, ostra (eros), pikantna (csipos), wędzona ( fust, fuszerpaprika), łagodna (csmege), słodka (edes, edesnemes), czereśniowa (cseresznyepaprika), mielona, pasty paprykowe, olejek paprykowy, zazwyczaj ostra papryka pakowana jest w czerwone woreczki, słodka w białe,  dzieło sztuki z marcepana (szamos marcipan), mezeskalacs ( czerwone pierniki), wino (bikaver, tokaj), ostra wódka paprykowa (paprikapalinka), palinka (kortepalinka-gruszkowa, barackpalinka-morelowa, cseresznyepalinka-czereśniowa), Unicum ( węgierski likier),  salami (szalami) Pick lub Herz, żeliwny kociołek na dania jednogarnkowe,  torokmez (ciastko, węgierski plaster miodu, ma długa datę ważności)