Luty 2018
P W Ś C P S N
« gru    
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728  

Izrael

Izrael

Flaga Izraela           WYDARZENIA KRAJOWE

www.panstwaswiata.pl

I – XII

> Tydzień pracy trwa od niedzieli do czwartku ( tak też są otwarte sklepy, czasami z godzinną przerwą), weekend to piątek i sobota.  Szabat – odpoczynek, święto cotygodniowe, od zachodu słońca w piątek, do zachodu  słońca w sobotę.  Czynne są restauracje w dzielnicach arabskich. W szabat będą kłopoty z komunikacją.

Kalendarz hebrajski i święta żydowskie

Szwat (I – II), Adar (II – III), Nisan (III – IV), Ijar (IV – V), Siwan (V – VI), Tamuz ( VI – VII), Aw (VII – VIII), Elul ( VIII – IX), Tiszri ( IX – X), Cheszwan (X – XI), Kiswel ( XI – XII), Tewet  (XII – I)

     http://rumburak.friko.pl/

LUTY

> II/III (14 adar), Purim, ocalenie Żydów przed Hamanem

MARZEC

> III/IV ( 14-21 nisan), po uroczystej kolacji Seder ( zakończona życzeniem „Leszana haba bJiruszalajim”- w przyszłym roku w Jerozolimie,  zaczyna się Pesach ( na cześć wyjścia Żydów z Egiptu)

MAJ

> V/VI ( 6/7 siwan), Święto Tygodni, przekazanie Tory Mojżeszowi

WRZESIEŃ

> IX/X ( 1-2 tiszri), Rosz ha-Szana, Żydowski Nowy Rok, Święto Trąbek ( patrz: szofar) www.jhi.pl/blog/82

> IX/X ( 10 tiszri), Jom Kippur, Dzień Pojednania z Bogiem. To i inne żydowskie święta pięknie opisana na www.izrael.badacz.org/kultura/kalendarz_kipur wstrzymana cała komunikacja miejska

> IX/X (15-21 tiszri), Sukot – Święto Szałasów, symbolizuje ucieczkę Żydów z Egiptu i mieszkali w szałasach

> IX/X (22 tiszri), Simchat Tora, uroczyste zakończenie ( i rozpoczęcie nowego) rocznego czytania Tory

GRUDZIEŃ

> XII/I (25 kislew – 2 tewet), Chanuka – Święto Światła, przypomina cud podczas wyświęcania zbezczeszczonej świątyni Jerozolimy

 

WYDARZENIA LOKALNE

 

I-XII

> Beer Sheva, w czwartki, Beersheba Camel Market, rękodzieło, miejscowe artykuły spożywcze, zwierzęta

> Jerozolima, w piątki, po południu procesja do Bazyliki Grobu Pańskiego, Via Doloresa ( III Stacja to stacja polska, ufundowana przez żołnierzy Armii Gen. Andersa)

> Tel Aviv, oprócz sobót, Jaffa Flea Market (Shuk Hapishpishim), niezwykle urokliwe miejsce dla turystów

 

LUTY

> Eljat, Chamber Music Festival, festiwal muzyki kameralnej

MARZEC

> Eljat, The Eilat Birds Festival, zbiera obserwatorów ptaków z całego świata

> Jerozolima, III/IV, Wielki Piątek, wieczorem, Droga Krzyżowa, pogrzeb Jezusa

> Jerozolima, III/IV, Wielka Sobota, rano, msza wielkanocna w Wigilię Zmartwychwstania Pańskiego

> Jerozolima, III/IV, Wielkanoc, to najwyższe ceny w Jerozolimie. Niedziela Palmowa, odwiedziny  Wieczernika, Droga Krzyżowa

KWIECIEŃ

> Jerozolima, IV/V, Yom Ha’atzmaut, Dzień Niepodległości, to wyjątkowy dzień dla Izraela, dla mieszkańców, dla turystów. Ciekawe są te uroczystości oficjalne, państwowe, ale też te prywatne, rodzinne. Tylko w ten dzień nie obowiązuję cisza nocna.

MAJ

> Abu Gosh, V/VI, Abu Gosh Music Festival, kilkudniowy festiwal pierwszych owoców na święto Szawuot

> Jerozolima, 15 V, Al- Nakba, „dzień katastrofy”, dzień upamiętniający powstanie państwa Izrael, raczej nie jest to spokojny dzień w mieście

SIERPIEŃ

> Ejlat, Red Sea Jazz Festival, otoczenie, muzyka, niepowtarzalne, dziesiątki tysięcy widzów

PAŹDZIERNIK

> Abu Gosh, Abu Gosh Music Festival, kilkudniowy festiwal namiotów na święto Sukkot

> Akka, Akko’s Festival of Alternative Israeli Theatre, kilkudniowy Festiwal Izraelskiego Teatru Alternatywnego, warto w tym czasie znaleźć się na ulicach miasta 

    

                                                                            

akmjerozolima2012.blogspot.com     www.wordtravels.com

 

* Abu Ghosh, miasteczko arabskie, około 10 km od Jerozolimy

> stolica izraelskiego hummusu

> największy  izraelski meczet ( nowy z 2014r)

> pokaźnych rozmiarów złoty pomnik Elvisa Presleya

* Akka, wielokulturowe ( synagogi, kościoły, meczety) miasto otoczone murami obronnymi. Meczet Asz Szaziliija (Az-Zawijat asz-Szazilijja, siedziba bractwa Derwiszów – grobowiec założyciela tego bractwa) na liście UNESCO.  Należy zobaczyć podziemne miasto

* Betlejem (Miasto Chleba), kilka km od Jerozolimy, miejsce urodzenia Jezusa Chrystusa ( Bazylika Narodzenia Pańskiego – należąca do trzech wyznań, Grota Mleczna tu Maryja karmiła Dzieciątko), kościoły, klasztory) Fragment artykułu „Dzisiaj w Betlejem” autorstwa Andrzeja Kaczyńskiego Jak się obchodzi Boże Narodzenie właśnie w tym miejscu, gdzie ono się dokonało? „ Jest niedziela 22 grudnia, dwa dni do Wigilii – według rachuby gregoriańskiej. Ale według juliańskiej, przestrzeganej  w Kościele prawosławnym, mamy 9 grudnia. Z kolei w kalendarzu koptyjskim jest 13 dzień miesiąca kiyahk 1713 roku, w muzułmańskim widniej 11 Sha’ban 1417 roku, a w żydowskim 12 dzień miesiąca teveth 5757 roku”

 

* Ejlat

> Red Sea Star, niezwykła podwodna restauracja, podwodny bar

> Międzynarodowe Centrum Obserwacji Ptaków (patrz wyżej: festiwal)

> Ejlackie Kopalnie Kamieni i Centrum Diamentowe

> Dolphin Reef, można popływać z delfinami, nakarmić delfiny

> Timna Park ( Miasto Królów, piękne formacje skalne)

> Hai-Bar Nature Reserve ( zwierzęta zagrożone wyginięciem)

> strefa wolnocłowa dla turystów

 

* Galilea

> Dolna, główne miasto Tyberiada, Megido (Armagedon, na liście UNESCO)

> Górna, główne miasto Safed, miasto artystów

> tu jest Tabga ( miejsce cudownego rozmnożenia chleba i ryb)

> tu w kibucu Ginnosar jest „ łódź Jezusa” ( albo z czasów Jezusa)

 

* Garizim ( blisko miasta Nablus), góra Samarytan niewielkiej grupy etnicznej. Członkom tej grupy do niedawna nie wolno było zawierać związków małżeńskich z osobami spoza grupy. Pobierali się z bliskim, większość z nich miała rzadkie choroby genetyczne. Chcieli przetrwać to decydowali się na dużą ilość dzieci. Przed zawarciem związku małżeńskiego muszą przejść badania genetyczne ( częste aborcje), zezwolono też na śluby z dziewczynami innych wyznań (muszą przejść na samarytanizm)

* Golan Wzgórze, teren sporny Izraela, Syrii, Libanu

* Hajfa, trzecie, co do wielkości miasto Izraela, liczne muzea, uczelnie, ogród botaniczny, centrum Bahaizmu ( zespół  bahaickich świątyń na liście UNESCO)

* Hajfa, Daliat al-Karmel, miasto Druzów, czerpiących z religii chrześcijańskiej, muzułmańskiej, żydowskiej

* Hebron, Monastyr Trójcy Świętej i Świętych Praojców (pod jurysdykcją Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego poza granicami Rosji)

* Hebron, IDNA (Palestynian Womens’s Embroidery Cooperative and Handicrafts), dzielne, pracowite kobiety.  Można je wspierać kupując ich produkty, odwiedzając ich miejsca pracy.  Informacje, galeria wyrobów na facebooku  i stronie  
http://womeninhebron.com/visiting-us-in-hebron
  Spółdzielnia chce nawiązać współpracę z wolontariuszami (projektantami wyrobów, biżuterii)

 

* Jerozolima

> Jeruszalaim ( Miasto Pokoju), Al.-Quds (Miasto Święte), Złote Miasto ( od koloru o zachodzie słońca)

> CIC, Christian Information Center, Chrześcijańskie Centrum Informacji. Ten adres może się przydać przy organizowaniu podróży do Jerozolimy

> noclegi w Jerozolimie: bnb.co.il  

> podróżnicy polecają Jerusalem Hostel

> Dom Polski, dom pielgrzyma: Guesthouse of the Sisters of St. Elizabeth Old City, Jerusalem, 1 Aqdat El Batikh ( Christian Quarter), obok Bramy Damasceńskiej ( elzbietankijerozolima.com) 

> Nowy Dom Polski, dom pielgrzyma: Guesthouse of the Sisters of St. Elizabeth, Jerusalem, 8 Hahoma Hashlishit Stret ( 10 min walk from the Old City), dane kontaktowe na stronie: cicts.org/default 

> Kościół św. Piotra, tu odbywają się msze w języku polskim

> hasło: muzea w Izraelu (około 200)

> Mahane Yehuda Market, to niesamowite miejsce dla mieszkańców, dla turystów ( lepiej się wybrać poza Szabatem, od niedzieli do czwartku), warto zaopatrzyć się w „ Bites Shuk”

> miejsce święte dla trzech religii (Żydów – Ściana Płaczu, chrześcijan – Bazylika Grobu Pańskiego, muzułmanów – meczet Kopuła Skały)

* Jerozolima, dzielnice i bramy Starego Miasta ( na liście UNESCO) Jerozolimy.  Żydzi uważają że Mesjasz nadejdzie Złotą Bramą

Znalezione obrazy dla zapytania jerozolima mapa

 www.ziemiaswieta.com.pl

> Bazylika Grobu Pańskiego (świątynia chrześcijańska, opiekunowie bazyliki pochodzą z różnych wspólnot, piecza nad bazyliką określona jest w Status Quo). Tu zawsze są kolejki ( dobrze jest przyjść wcześnie) Na dachu bazyliki klasztor etiopski (jerusalem monastery ethiopia)

> Getsemani, ogród oliwny z sanktuariami chrześcijańskimi

> Góra Oliwna, tu znajdują się świątynie różnych wyznań ( też Home of Peace, Dom Pokoju – polski klasztor elżbietanek, z miejscami noclegowymi), drogi cmentarz, właśnie tu ma się rozpocząć ( kto pierwszy…) Sąd Ostateczny

> Ściana Płaczu ( Mur Zachodni, podzielona ( ma być wkrótce wydzielona część wspólna) na części: dla kobiet i mężczyzn. Dla kobiet wskazane są chustki, dla panów jest wypożyczalnia jarmułek) Zostawia się karteczki z prośbami do Boga

> Kopuła na Skale (pomnik, sanktuarium muzułmańskie)

> Via Dolorosa, Droga Krzyżowa ( = Droga Cierpień), cel pielgrzymek chrześcijan

> Jaffa Road, stara, długa ulica Jerozolimy

> Instytut Pamięci Męczenników i Bohaterów Holocaustu Yad Vashem, Ogród Sprawiedliwych Wśród Narodów    Świata, pomnik Janusza Korczaka, kopia pomnika Bohaterów Getta Warszawskiego. Nieczynne w soboty i święta żydowskie, ograniczenia dla dzieci

> Hadassah synagogue, synagoga słynąca z 12 tu okien ( witraży Marca Chagalla)

> Ein Karem, dzielnica miasta, jak większość miejsc ważna dla chrześcijaństwa, przez 5 lat istniała tu polska szkoła. Dziś dzielnica artystów

> Khan El-Zeit, jerozolimski suk

> Knesset, parlament Izraela, warto zobaczyć obok Wohl Rose Garden, ogród różany z ponad 400 gatunkami róż z całego świata. Ogród plasuje się w czołówce najpiękniejszych ogrodów na świecie

> Mea Shearim, niezwykle barwna dzielnica ortodoksyjnych, pobożnych Żydów ( chałaciarzy, czarnych).  Najwięcej zobaczymy w szabat, w święta żydowskie. Należy być ubranym „stosownie”, dobrze jest wyłączyć  telefony  komórkowe, ograniczyć (lub nie robić) robienie zdjęć, nie palić papierosów…

 
http://travel.nationalgeographic.com

> Mount Scopus Jerozolima (Góra Patrzenia), najlepszy punkt widokowy na miasto i okolice

> City Tour Jerusalem Bus 99, turystyczny autobus ( pętla przy Bramie Jaffy)

> Mahane Yehuda Market, adres na turystyczne zakupy, na próbowanie lokalnych przysmaków

 

* Jerycho, najstarsze miasto świata, blisko Kasr al-Jahud ( nad rzeką Jordan, przy ujściu do Morza Martwego) – miejsce chrztu Jezusa

* Kafarnaum, piękny prawosławny Monaster  Dwunastu Apostołów leży w centralnej części stanowiska archeologicznego

* Morze Martwe (Dead Sea, patrz mapa: między Izraelem a Jordanią), ponad 420 m poniżej poziomu morza, zasolenie ponad 30%, turyści przyjeżdżają tu dla kąpieli w czarnym błocie. W okolicach Morza Martwego jest Twierdza Masada ( można dojechać kolejką linową lub płacąc tylko za wstęp trzy razy taniej wejść na piechotę). Masada jest na liście UNESCO. Do twierdzy można dojechać autobusem miejskim ( jak to pisałam był to autobus 486) z  Jerozolimy. W biurach turystycznych są organizowane całodniowe wycieczki do Masady Park krajobrazowy En Gedi, Pustynia Judejska, Qumran ( tu znaleziono w XX w, „Zwoje znad Morza Martwego”)

* Nazaret, największe arabskie miasto w Izraelu, Bazylika Zwiastowania ( z domem Marii) i wiele innych miejsc związanych z dawnymi mieszkańcami to znaczy ze Świętą Rodziną

* Negew (sucha ziemia), pustynia, miejsce wędrówek dla osób szukających obozów Beduinów, starych klasztorów, warowni ( miasta Beer Sheba, Haluza, Mamshit, Avdat, Shivta na liście UNESCO), Ein Avdat National Park (!!!), Mizpe Ramon, krater Ramon. Z powodu wysokiej temperatury często na lato zamykane są hotele

* Netanja, izraelski kurort, dobry punkt wypadowy do zwiedzania Izraela. Miasto szlifierni diamentów ( muzeum diamentów można zwiedzać po uprzednim umówieniu się)

* Rosh HaNikra, do białych, kredowych grot można się dostać kolejką linową

* Tabga, Heptapegon

 

* Tel Aviv (Tel Aviv-Jafa), Kościół Rozmnażania Chleba ( chleb, ryby na podłogowej mozaice)

> Jafa, stara część miasta

> White City (Bauhausu, Białe Miasto) na liście UNESCO

> Eretz Israel Museum, Muzeum Ziemi Izraela jest wyjątkowe, bo to kompleks kilku pawilonów, muzeów o różnej tematyce ( od pieców hutniczych, poprzez szkło do filatelistyki…)

> Tel Aviv Museum of Art., przede wszystkim wystawiane prace artystów izraelskich

> Carmel Market ( zamknięty w szabat), wielki bazar wzdłuż ulicy HaCarmel, od placu Magan David

> Suq al-Qattanin, bazar handlarzy bawełną

> Tel Aviv Performing Arts Center (Centrum Sztuki Scenicznej = Centrum in. Goldy Meir, teatr, opera, scena koncertowa, biblioteka)

> Opera Tower, centrum handlowe, rozrywkowe miasta

> Ilana Goor Museum, muzeum ( i dom mieszkalny) jest własnością izraelskiej artystki, kolekcjonerki, opiekunki młodych artystów. Kolekcja liczy kilkaset obiektów. Budynek powstał w 1742 roku, w pięknym miejscu. > The Joseph Bau House, Muzeum Josefa Baua, 9 Berdichevsky St., warto poznać tego człowieka, który przez lata tworzył dla Polski.  Joseph Bau urodził się w Krakowie, wziął potajemnie ślub w obozie, pracował  w kilku polskich czasopismach, jego historia była umieszczona w „Liście Schindlera”, każdy zainteresowany poezją, sztuką ( szczególnie filmem animowanym) znajdzie coś dla siebie. Muzeum założyły córki artysty, można poprosić o informacje w języku polskim (zapytajcie koniecznie o historie związaną z poznaniem się państwa Bau)

> podróżnicy polecają ( ze względu na położenie i ceny) Old Jaffa Hostel

> Hatachana, najbardziej izraelskie centrum handlowe ( wcześniej stacja kolejowa z końca XIX w). Dobre miejsce na oryginalne zakupy, na obiad z tradycyjnymi potrawami

> Ali Karavan, jak chcemy spróbować humusu to właśnie tu. Krótkie menu ( humus, pita, msabbaha), krótko otwarte (   do zakończenia humusu, około 14-15 tej)

> Benedict, nie chcecie się obżerać, wpadnijcie do tej restauracji ( czynna całą dobę). Tu przez 24 godziny na okrągło wydają tylko …śniadania

> najdłużej otwarte sklepy w mieście: sieć AM: PM (AMPM)

> Kikar Hamedina, plac miejski z najdroższymi sklepami

> Tourist information office,  46 Herbert Samuel Street, kilka razy w tygodniu organizują darmowe oprowadzania po mieście

> mimo, że stolicą kraju jest Jerozolima, większość ambasad znajduje się właśnie w Tel Avivie (polska też)

* Yardenit, to miejscowość, miejsce gdzie można odnowić chrzest

 

CIEKAWOSTKI

     Gwiazda Dawida ( Dawid, wódz,  król Izraela. Zabił Goliata. Miał kilkanaście żon. Sprowadził do Jerozolimy Arkę Przymierza z tablicami z tekstem Dekalogu)

* powinniśmy być przygotowanie na dużo kontroli (lotnisko, dworce, urzędy…), na dużo pytań

* należy się przyjrzeć ubezpieczeniu przy wyjazdach zorganizowanych, ewentualnie wykupić dodatkowe ubezpieczenie

* pieniądze zdecydowanie lepiej wymieniać w miejskich kantorach a nie bankach

* Lod, w tej miejscowości (kilka km od Tel Awiwu i 50 od Jerozolimy) jest największe lotnisko Izraela im. Ben Guriona (urodził się na ziemiach polskich w Płońsku). Dobre połączenia autobusowe i kolejowe.

* Israbus, karty wieloprzejazdowe ważne 7, 14, 21, 30 dni

* Taxi: obowiązują dopłaty za zamawianie przez telefon, za bagaż, też za kursy w sobotę, święta i w nocy ( 21.00 – 5.30)

* w czasie zwiedzania meczetów wszyscy zdejmujemy buty

* IYHA, Izraelskie Stowarzyszenie Schronisk Młodzieżowych. Przez stowarzyszenie organizowane są kilkudniowe wycieczki z przejazdem, przewodnikiem, noclegiem, wyżywieniem

* Amiel Tours, izraelskie biuro podróży, które organizuje wycieczki po kraju dla obcokrajowców

* Izraelskie Rządowe Centrum Turystyki w Warszawie

* Izraelski Szlak Narodowy, szlak pieszy

  Znalezione obrazy dla zapytania Israel National Trail

 http://www.israel-trail.com

* Egged, izraelska linia autobusowa

* SPNI, Towarzystwo Ochrony Przyrody, również dysponuje noclegami

* języki urzędowe: hebrajski, arabski. Wiele praktycznych informacji  
http://www.lkedzierski.com/izrael/izrael-informacje-praktyczne/
   
http://www.izrael.badacz.org/turystyka/jerushalaim_jerozolima.html

 

* Hava Nagila ( wywodzi się z Ukrainy z Sadagóry, dziś dzielnica Czerniowiec, do rozsławienia pieśni przyczynił się bardzo amerykański aktor Harry Belafonte), ludowa pieśń żydowska, śpiewana, jako nigun ( bez słów, kiedy nie wolno rozmawiać) lub od 1918 ze słowami:

Hawa nagila (Radujmy się)

Hawa nagila (Radujmy się)

Hawa nagila wenis mech (Radujmy się i cieszmy)

Hawa neranena (Śpiewajmy)

Hawa neranena (Śpiewajmy)

Hawa neranena (Śpiewajmy się i cieszmy)

Uru, uru, achim (Zbudźcie się, zbudźcie się bracia)

Uru achim belew sameach (Zbudźcie się bracia z radością w sercach)

Uru achim, uru achim (Zbudźcie się bracia, zbudźcie się bracia)

Belew sameach (Z radością w sercach)

www.seligman.org.il

* zrywanie dziko rosnących kwiatów jest wykroczeniem

* o jedzeniu

> koszer (rzeczy dozwolone), teref (trefne, nieczyste)

> shechita, szochet (pojęcia związane z koszernością, z ubojem rytualnym, z zawodem)

>  napiwek, ok. 12 %

> chałka, obowiązkowa w piątek

> cymes, deser z marchewki i rodzynek

> czulent, potrawa szabatowa z mięsa i fasoli

> granat, dojrzały owoc ma ponoć 613 pestek, tyle samo, co przykazań w judaizmie

> kugiel, najlepiej zamówić ten z kartofli

> ryba św. Piotra, najczęściej tilapia, najczęściej podawana nad jeziorem Tyberiadzkim ( Galilejskie)

> skhug (zhug) – pasta, sos

> szakszuka ( shakshuka) – bardzo często serwowane, chociaż podobno to danie tunezyjskie

 

* halacha, prawo żydowskie

* jesziwa, męska szkoła talmudyczna

* kibuc, osada, w niektórych kibucach są hotele, pensjonaty

* Kibbutz Contemporary Dance Company (KCDC), wspaniały izraelski teatr tańca

* kościoły często zamknięte są w południe

* matkot, narodowa gra       (www.gomatkot.com)

* menora, siedmioramienny świecznik, symbol Izraela, judaizmu

* mezuza, fragment Tory ( wyznanie wiary) umieszczony w specjalnym pojemniku ( z różnych materiałów) na prawej framudze drzwi

* moszawa, spółdzielnia rolnicza, też dysponują miejscami noclegowymi

* mykwa, specjalny zbiornik na wodę z naturalnego źródła

* peot, zwisające pejsy

* plaże otwarte trzy dnie dla kobiet, 3 dla mężczyzn, w soboty zamknięte

* prąd: większość gniazdek z trzema bolcami, przyda się adapter

* rabin, znawca Tory, absolwent wyższej szkoły religijnej ( jesziwy), posiadacz specjalnego certyfikatu (schimy) duchowy przywódca społeczności żydowskiej powoływany przez członków gminy

* synagoga ( bejt ha-kneset), dom spotkań, z szafą do przechowywania Tory ( spisane Słowo Boże odczytywane na bimie – specjalnym podwyższeniu)

* szofar, instrument dęty ogłaszający koniec pokuty

* talit (= tałes = chusta modlitewna), cicit (frędzle przy chuście modlitewnej)

* przysłowie: w Jerozolimie ludzie się modlą, w Tel Awiwie tańczą, a w Hajfie pracują

* Wojna sześciodniowa ( czerwiec 1967)

* panie kupują w Izraelu kostiumy kąpielowe ( ponoć są śliczne) i biżuterię z kamienia (patrz hasło: eilat stone)